Vấn đề dinh dưỡng


Nguồn: diễn đàn Cây Cảnh Việt Nam
Chủ đề: Từ abc, phần 6: ĐẤT TRỒNG BONSAI
Chủ biên: hqvuhototbung
Bài viết được biên tập dựa trên nội dung bản đăng lại của: dungvan
Cùng với các ý kiến trích dẫn từ: hoang_qtp, caycanhdantri


Có bạn nào đặt câu hỏi: sao chả thấy nói gì đến chất dinh dưỡng?

hoang_qtp
Chất dinh dưỡng nuôi cây thì ta có thể cung cấp thông qua việc tưới hay bón phân, vì đang trong giai đoạn nói về trồng cây sao cho rễ cây được thông thoáng, nhận đủ ẩm và oxy nên vấn đề dinh dưỡng là 1 chuyện khác phải không chú?

Cảm ơn bạn hoang_qtp rất nhiều. Quả là một ý kiến hết sức đúng đắn. Trên đây cũng chính là điều mình muốn gởi đến các bạn.

Chả là, theo kinh nghiệm cá nhân mình, đất trồng bonsai vô cơ chỉ làm mỗi một nhiệm vụ: tạo chỗ tối, ấm, ẩm, sạch cho rễ cây sống và phân nhánh. Có lẽ đó cũng chính là tinh túy của đất trồng bonsai?

Các bạn cứ nhớ lại hình ảnh đám rễ cây trong bầu chiết: chúng có cần gì ngoài ấm, ẩm, tối và sạch để sống đâu?

Rễ chiết

Vậy thì nếu các hạt sạn vô cơ trong hỗn hợp đất trồng tạo được đủ các điều kiện: tối, ẩm, ấm, sạch cho rễ sống và phân nhánh, hà cớ gì chúng ta phải trộn những thứ hữu cơ hoặc “thức ăn” dễ gây thối vào trong đất.

caycanhdantri
…tối, ấm, ẩm, sạch cho rễ cây sống và phân nhánh.”

Còn tơi xốp (cho có oxygen) là nằm ở đâu trong bốn cái nêu trên ạ?

Cảm ơn bạn đã nhắc. Rễ cần Oxygen là đúng rồi.

Thực sự như đã trình bày ở phần trước. Sạch mà ẩm có nghĩa là đã đủ oxygen để rễ sống. Tương tự bó chiết rễ bằng dớn trồng lan, hay ngâm rễ trong nước. Tức là (mình đã nhắc trước) chúng ta cần hiểu thông thoáng (đủ oxygen) theo khái niệm rộng hơn là sự thông thoáng.

Tuy vậy, chúng ta vẫn có thể để từ “thông thoáng” trong ngoặc đơn cạnh “tối, ấm, ẩm, sạch” cho khỏi quên. Mình thấy có lẽ cần giải thích thêm chút ý nêu ở đoạn trên (theo thắc mắc của bạn Caycanhdantri).

Các bạn lưu ý

Mình nêu các điều kiện “tối, ẩm, ấm, sạch cho rễ sống” là chuyện bản thân rễ cần (trong đó, điều kiện ẩm và sạch ngầm chứa chuyện có đủ oxygen cho rễ, như trường hợp rễ ngâm trong nước sạch vẫn sống).

Trong khi đó, có lẽ bạn Caycanhdantri (và có thể nhiều bạn khác) lại nghĩ về điều kiện đất trồng (chứ không phải điều kiện cho rễ sống). Đây là 2 mặt khác nhau của vấn đề.

Khi nói là rễ cầm ẩm và sạch (= có oxygen = không bị thối = sạch) và chuyển ý sang chuyện đất trồng cần có cơ cấu sao cho rễ đạt chuyện sạch và ẩm này.

Một trong những yếu tố của cơ cấu đất trồng là thông thoáng, sẽ dễ tạo được điều kiện sạch cho rễ. Nhưng các bạn cũng thấy, chỉ thông thoáng thôi cũng chưa đủ. Nếu trong đất trồng thông thoáng ấy, bạn bỏ ít phân hữu cơ hoặc tưới bằng “nước dễ thối” (nước từ ao tù, hồ sen…) thì đất trồng thoáng ấy chưa chắc đã sạch.

Cho nên, tóm lại, nếu khảo sát về đất trồng cần gì để tạo điều kiện sạch cho vùng rễ dễ sống, ngoài chuyện thông thoáng, nó còn cần thêm nhiều chuyện liên quan mà chúng ta sẽ từ từ bàn thảo sau.

Thế thì cây lấy chất dinh dưỡng thế nào để sống và phát triển?

Hết sức đúng đắn.
Cây phải ăn uống để sống và phát triển.

Chúng ta sẽ tưới nước, trong nước sẽ có ít phân (thức ăn) hòa trong đó. Bởi vì, các bạn xin đừng quên: rễ cây chỉ thu nhận được những gì hòa tan trong nước. Còn như bạn có dí “thỏi kẹo phân bón” vào chóp rễ thì nó cũng chỉ là giương mắt nhìn chứ không thể thu nhận.

Cho nên, tinh túy của đất trồng bonsai ở chỗ: bạn muốn ngắt nước, ngắt phân lúc nào là có hiệu quả ngay sau đó 24 giờ!

  • Muốn đọt non đừng vươn dài, hay muốn lá non đừng phát to: bạn ngưng tưới!
  • Sau đó tưới thật cầm chừng chỉ đủ ẩm. Đến khi lá non đã chuyển màu xậm (trưởng thành) thì lúc ấy bạn có tưới xối xả, lá nó cũng chả to hơn.

  • Muốn bón phân kha khá cho màu lá xanh đẹp hơn, bạn cứ việc đặt gấp đôi số “viên phân” trên mặt đất trồng.
  • Sau đó thay vì tưới ngày 1 lần, bạn cứ việc tưới ngày 3 lần. Dĩ nhiên mỗi lần tưới là tối thiểu phải 3 nhịp. Nhịp đầu chỉ để ướt đất, phân ngấm nước. Nhịp 2 làm bở và tan phân vào nước tưới rồi trôi vào đất rễ. Nhịp 3 cũng giống nhịp 2: làm tăng lượng nước và phân = rễ có thêm thời gian ăn uống.

  • Đến lúc cần ngưng phân (hết giai đoạn tăng trưởng hoặc nạp năng lượng dự trữ để sửa soạn ra hoa), bạn chỉ việc lấy hết những “viên phân” trên mặt đất trồng ra. Sau đó tưới vài lần là đất trồng sạch sẽ!

Tóm lại:

Đất trồng bonsai phải có cơ cấu giúp bạn kiểm soát được nước và phân, vào rễ, vào cây, càng chặt chẽ càng tốt. Đó chính là sự khác biệt giữa đất trồng bonsai với các loại đất trồng trong chậu khác (như đất chậu kiểng….)

Cách hay nhất có lẽ chúng ta ra vườn, rà xét lại một lược những cây bonsai. Xem thử đất trồng của chúng có gì “hợp với chuyện được nêu” trong chủ đề đất đai này không? Hay là có gì không hợp?

Có lẽ từ từ rồi chúng ta sẽ bàn luận thêm dựa trên những ý kiến của Harry Harrington ở trên, bên cạnh ý kiến của các bạn nhiều vùng miền khác.

Để mình nêu lên một chuyện xem thử các bạn có ý gì không:

  • Tất cả sách vở về Mỹ thuật Bonsai của ông Robert Steven không hề đề cập đến đất trồng.
  • Ông Kimura cũng chả bao giờ thấy nói về đất trồng.
  • Các vị viết sách bonsai cũng thực sự nói rất loáng thoáng về đất trồng bonsai.
  • Có vẻ như đa số những vị nổi tiếng hiện nay “có vẻ tránh” nói về đất trồng thì phải. Chả hiểu điều này có đúng như cá nhân mình nhận thấy hay không.

    Chứ ngay như quyển sách từng được gọi là “Bonsai Toàn Thư” của Harry Tomlinson xuất bản đâu khoảng 1987 cũng không hề viết một chi tiết nào về đất trồng. Quyển sách này đã từng được dịch sang Việt ngữ bán tại Saigon những năm 1998.

    Đất trồng bonsai Đất trồng bonsai

Để các bạn sớm có nhiều ý kiến cho mục tiếp theo: vai trò của đất trồng bonsai, mình sẽ làm tiếp đây 2 việc.

  • Việc 1: mời các bạn chịu khó đọc lại khoảng chục trang tại chủ đề Đất trồng cho Bonsai từng được đăng từ tháng 8 năm 2009.
  • Tại đây, mình xin phép được đăng lại một vài bài của chủ đề trên. Mục đích là để các bạn xem lại một số ý chính đã từng được rất nhiều bạn đã đề cập đến từ hơn 5 năm trước.

    Một số ý kiến từng được nêu trên diễn đàn CCVN

  • Việc 2: lược dịch bài viết của tác giả John Naka ở phần “Sửa soạn hỗn hợp đất trồng Bonsai” từ trang 88 đến trang 95, trong quyển “Kỹ thuật Bonsai I” do Cụ viết và xuất bản lần đầu từ năm 1973.
  • Sửa soạn hỗn hợp đất trồng bonsai

Mời các bạn xem xét, sau đó các bạn cùng mình vào mục: vai trò đất trồng bonsai.

Xem tiếp bài trong chủ đề Vai trò của đất trồng bonsai >>
<< Xác định khái niệm: Đất trồng Bonsai
You can leave a response, or trackback from your own site.

Leave a Reply