Đôi chút về lịch sử Chậu Bonsai

Nguồn: diễn đàn Cây Cảnh Việt Nam
Chủ đề: Từ abc, phần 5: Chậu Bonsai
Chủ biên: hqvuhototbung
Cùng với các ý kiến trích dẫn từ: RatThichBonsai, GioNui, hodoan, Stobeornottobe07, thichduthu, vuonkienganphuoc, dblongthanh, _Kim Khánh_


Thảng trong bài viết này có thể sẽ có đôi điều mình cũng chỉ vốn là truy ra từ sách vở chứ chả trực tiếp làm, bởi thế, nếu bạn nào có chỗ chưa rõ, xin cứ nêu, mình sẽ gởi bạn nguồn gốc truy cứu.

Chậu dùng trong tác phẩm bonsai (gọi tắt là chậu bonsai) vốn cũng chỉ mới xuất hiện vài trăm năm nay. Thế nhưng ngành làm chậu từ đất sét đã có mặt từ thời xa xưa để tạo những bình, vại cho đồ dùng hoặc trang trí. Ngành làm đồ sành sứ của người Tàu đã nổi tiếng thế giới hàng ngàn năm. Chẳng thế mà đồ sành sứ trên thế giới đã được gọi tên là Chinaware.

Do đấy, dù bây giờ đồ sành sứ đó được làm ở đâu chăng nữa thì bạn cũng sẽ thấy chữ “Chinaware made in…” ở trên món đồ. Nhiều cơ sở thương mại họ còn gọi tắt đồ sành sứ là “china”. Như trên ebay bạn gặp hoài:

New listing 28 PIECES OF VERY FINE CHINA COLLECTION FOR SALE

  • $300.00
  • 0 bids
  • $850.00
  • Buy It Now
  • Free shipping

Time Left 2d 18h left (Wednesday, 2PM) Shipping FAST ‘N FREE
Get it on or before Thu, Apr.

Xin lưu ý: từ China ở trên chỉ có nghĩa là “đồ sành sứ” (chứ không phải là làm tại Tàu).

Nói thế để chúng ta không nên chê người Tàu về chuyện làm đồ sành sứ.

(Còn chuyện đồ của Tàu bạn mua bây giờ có phẩm chất xấu thì đó là chuyện khác).

Khá gần gũi với chậu bonsai, chúng ta chỉ cần nhìn vào những bộ ấm trà bằng cát màu tím (tử sa, purple sand) vốn xuất xứ từ Nghi Hưng ở gần Thượng Hải là chúng ta đã thấy cả một công trình nghệ thuật và kỹ thuật độc đáo trong đó.

Chất liệu đặc biệt, kỹ thuật đặc biệt và cộng với tính khéo tay, tỉ mỉ mới có thể làm ra những chiếc ấm trà mà máy móc không làm nổi.

Đó mới nói về đồ đất nung. Nếu nói về đồ sứ (có tráng men) thì nước men của những nhà làm đồ sứ thời Minh vốn cho đến nay vẫn còn được coi là giá trị cao, khó lòng làm giả được.

Chính vì vậy, người Nhật đã sang Tàu và học từ người Tàu khá nhiều thứ: chữ viết, hội họa, thơ phú, đồ gốm và cả Bonsai… Người Nhật đã thay đổi những thứ học được cho phù hợp phong tục, đời sống dân Nhật và có những thứ đã trở thành xuất xắc như đồ sành sứ và Bonsai.

Người Tàu đã rất nhạy bén trong vấn đề thương mãi. Qua những diễn giải về 3 nhóm chậu: đất nung, gốm, sứ, người Tàu đã sáng tạo một loại chậu bonsai tổng hợp gần những ưu điểm của 3 nhóm chậu:

– Màu men đẹp,
– Chất liệu rẻ,
– Vẫn còn chỗ để đất thở.

Và những chậu này đã một thời (1985-2000) tung hoành trong giới Bonsai thế giới vì giá thành rất rẻ so với chậu đất nung của Nhật Bản (chỉ khoảng 1/10 giá) hay Đại hàn (chỉ khoảng 1/5 giá).

Các bạn có đoán được:

Người Tàu họ đã làm loại chậu: rẻ, bắt mắt như thế nào không?

Nếu bạn đang có vài chậu loại này, cứ thử lấy một cái ra so với chậu đắt tiền khác và cho ý kiến xem sao. Biết rõ một chút về “phẩm chất chậu” chắc chắn việc chơi Bonsai của chúng ta sẽ lý thú hơn.

RatThichBonsai
Chậu bonsai Tàu loại cổ bây giờ thuộc hàng hiếm và rất mắc. Rất nhiều cây bonsai loại cổ thụ thường được trồng bằng chậu Tàu.

Cảm ơn bạn RatThichBonsai đã nhắc.

Đúng vậy!

Những chậu Tàu cổ vốn có giá trị rất cao. Lý do là đến nay (với kỹ thuật cao) người ta vẫn gần như không làm ra nổi những phẩm vật đặc sắc về chất liệu, nước men cũng như những họa tiết như xưa.

Thế nhưng, chậu Tàu cổ có cây trồng quý thế nào thì mình không rành. Chứ những chậu như dưới đây:

(Pictures from Bonsai Today, n.91, 2004. For training purpose only).

Chậu thời Minh
Chậu thời Minh

Dấu hiệu cho thấy chậu được làm tại Thượng Hải, thời Minh (từ thế kỷ 17).

Chậu thời Minh

Chậu thời Minh
Chậu thời Minh

Chậu thời Minh

Các hình ảnh họa tiết cây trái tượng trưng phúc lộc thọ. Cả trong lẫn ngoài chậu.

Chậu sưu tập
Chậu sưu tập

Những chậu trên thuộc bộ sưu tập của Robert King.

Quả là những chậu đáng giá. Giá trị của những sản phẩm cổ như vậy có thể có giá với 4, 5,6 số zero đàng sau. Với mình thì giá quá cao, nhưng với những nhà sưu tầm đồ cổ thì chắc là đáng tiền.

Thế nhưng chuyện mình muốn nói ở đây: nếu có cây nào được trồng vào những chậu như thế này thì chắc cũng “khó sống” vì là chậu sứ. Hơn nữa, chậu đặc sắc quá thì chắc hẳn đưa tác phẩm bonsai (trong chậu này) ra khoe, chắc người ta chỉ ngắm chậu chứ chả ai ngắm cây.

Lúc đó đúng là tiền xích đắt hơn tiền mèo!


Trang: 1 2 3 4 5 6 7 8

You can leave a response, or trackback from your own site.

Leave a Reply