Học Bonsai tại nhà bậc Thầy như thế nào?

Nguồn: diễn đàn Cây Cảnh Việt Nam
Chủ đề: Cây cỏ “phụ kiện” Bonsai
Chủ biên: hqvuhototbung
Cùng với các ý kiến trích dẫn từ: Juniperus, GioNui, RatThichBonsai


Trên đời này, có những người đi học Bonsai từ năm 15 tuổi, ở lại trong nhà Thầy suốt 11 năm mới là xong giai đoạn tập việc, như ông Kimura. Hoặc giả, học suốt 6 năm mới được ra trường, như anh chàng Ryan Neil. Thì cũng chẳng thiếu gì người xin vào học được vài tháng đã rút lui. Thậm chí có người mới tới nhà ông Kimura được một hai tuần (chưa quét xong cái vườn) đã phải trở về.

Vậy chứ, ai hỏi, thì họ cũng vẫn có thể bảo: Tui học từ ông Kimura.

Tóm lại, việc học về Bonsai thực ra nó bao la nhiều thứ và phải cộng cả kinh nghiệm sống của bản thân vào đó thì làm ra tác phẩm nó mới thấm thía cái tình, cái hồn. Chứ nào phải chỉ ba cái vụ cưa bào đục đẽo hay quấn dây vặn bẻ là ra Bonsai đâu.

Một trong những học viên tại nhà ông Kimura là anh chàng trẻ tuổi, người Mỹ, tên Ryan Neil. Anh ta bảo:

  • Anh ta đã cứ mỗi tháng viết một lá thứ tới ông Kimura để xin học. Đến lá thư thứ 18, tức là 18 tháng sau, anh ta mới được ông Kimura chấp thuận cho vào học. Mà vào học thì: không có lương, mỗi tháng chỉ có đúng 1 ngày nghỉ. Ông Kimura chỉ lo cho chuyện ăn uống và đúng một cái chiếu để ngủ. Thế thôi!

Ryan nói:

“Ở đây, tôi làm việc suốt ngày, thành thử có ngày nghỉ tôi cũng chả biết đi đâu, cho nên rốt lại tôi đâu có phải bận tâm gì đến việc làm việc không được trả tiền đâu. Tụi tôi làm việc suốt từ 8:30 sáng đến tận 19:00 tối. Nghỉ ngơi, cơm tối đúng 1 tiếng, tụi tôi lại làm việc tiếp đến tận 22:00 hoặc 23:00 giờ khuya. Thực sự thì thời gian buổi tối là phần lý thuyết hoặc là được làm việc cạnh Thầy Kimura. Đó quả là lúc đã nhất!”

(Pictures from The Magician-The bonsai art of Kimura II, pub. Stone Lantern, 2007.)

Học bonsai

Học bonsai

Juniperus
Chơi cây trước hết là cần một khả năng bền bỉ sáng tạo và lao động cực nhọc cho nghệ thuật, điều đó là luyện Tâm. Có được một tâm sáng và quyết tâm tìm kiếm chân lý mới đủ tiền đề cho sáng tạo.

Nhìn vào Ryan Neil với thời gian lao động dày đặc và tư thế khi làm cây dẫu cực nhọc vẫn phải giữ Lễ, quỳ gối để làm; không có ghế ngồi hoặc đứng.

Được hỏi rằng có cảm thấy may mắn khi được làm việc ở đây? Ryan gật đầu lia lịa:

“Quá may mắn đi ấy chứ! Tốt nghiệp xong ở Đại Học Cộng đồng rồi tôi được tới đây. Mặc dù rất cực, nhưng tui lại cảm thấy quá đã!”.

GioNui
Cái anh Ryan Neil phải chờ tới 18 tháng mới được nhận vào học chắc không phải ông Kimura khó khăn gì, mà do người đăng ký vào học đông quá nên phải chờ đúng không chú Xuân, chú Hưng?

RatThichBonsai
Tôi nhớ mang máng là vì mấy ông thầy Nhật rất khó tánh và họ cũng hơi có chút thành kiến với dân Âu Mỹ nên rất kén chọn đệ tử, và khi ông Kimura trả lời thơ cho Ryan ông có xin lỗi chậm trả lời là do ông quá bận trong công việc (nhưng có lẽ lý do chính là thử tính kiên nhẫn của Ryan).

Trong 1 lần làm work shop với Ryan, nghe anh ta nói lúc mới vào học anh có hơi nản chí vì cảm thấy hơi bị kỳ thị và việc học quá cực ngoài dự đoán, nhiều khi muốn bỏ cuộc. Nhưng dần dần mới hiểu lý do một phần cũng do khác biệt giữa văn hóa Đông-Tây. Bây giờ thì anh ta lại thấy mình may mắn.

Câu hỏi của bạn GioNui ở trên thì bạn RatThichBonsai đã trả lời.

Mình cũng thêm chút ý kiến cá nhân (chứ thực ra lý do là sao thì phải sang Nhật hỏi).

Vốn khoảng từ những năm 2000, Bộ Văn Hóa-Giáo Dục của Nhật ra một chỉ thị (mình đọc trong quyển sách nào không nhớ, cũng lâu lắm rồi) bắt buộc những người được phong danh hiệu Nghệ Nhân Bonsai phải qua một lớp học vài năm và vượt được một kỳ thi khảo. Khi có chứng chỉ này trong tay, mới chính thức được dạy người khác về Bonsai. Lớp học nghe đâu cũng khó khăn nên số người lấy được chứng chỉ cũng chả nhiều.

Do đấy, không phải vì học viên đông mà ông Kimura chậm nhận học trò. Bởi theo tinh thần Á châu thì: Thầy giáo đi tuyển học trò xem ai xứng đáng mới cho làm đệ tử. Chứ không phải kiểu Âu Mỹ xưa nay: cứ đóng tiền rồi xin vô học là được.

Ngặt hơn nữa, ngoài đức tính kiên nhẫn, thực sự yêu thích cây cối như bạn RatThichBonsai đề cập trên, mình đoán là còn vài chuyện khó nói. Thí dụ như đệ tử đó học xong liệu có làm rạng danh Thầy, tức là có làm tốt được việc “truyền bá văn hóa Nhật” hay không?

Cho nên, hiện như ở Mỹ, hễ đi dạy ai làm Bonsai mà bảo là: Thầy tui người Nhật!

Thế là OK nhất. Thiên hạ cũng ít người rảnh để hỏi Thầy ông là ai. Còn như nêu tên Thầy mình là những vị nổi tiếng như ông Kimura thì quá oách rồi. Thầy giỏi ắt có trò hay. Ấy là chuyện thường tình.

Tạp chí Bonsai Focus đã có lần đưa bài về Ryan. Họ có vẻ rất hãnh diện với việc một người chính gốc đã “học đàng hoàng” tới nơi tới chốn về Bonsai từ một Thầy người Nhật nổi tiếng như ông Kimura.

(Sau khi Ryan ra trường, tạp chí này thường xuyên đề cập tới các tác phẩm của Ryan Neil thực hiện qua những trình diễn trong các triển lãm Âu Mỹ.)

Chúng ta xem sơ lại số báo Bonsai Focus 110, tháng Năm 2011.

(Pictures from Bonsai Focus, n.110, May 2011. For training purpose only.)

R32

34

33

35

36
37

38

R39

RatThichBonsai
Trên youtube có 1 clip Ryan đang làm cây này chắc có nhiều bạn đã từng xem

Tối Chúa Nhật, đã khuya nhưng chưa tới nửa đêm, mình gởi các bạn ít hình ảnh để thêm phần nào thấy được sự đòi hỏi rất cao về chi tiết tác phẩm của một Thầy giỏi (ông Kimura) đối với trò hay (Ryan Neil).


Trang: 1 2 3 4

You can leave a response, or trackback from your own site.

Leave a Reply