Cắt tỉa tạo chi dăm


Nguồn: diễn đàn Cây Cảnh Việt Nam
Chủ đề: Bắt đầu từ abc, phần 4: lá cây bonsai
Chủ biên: hqvuhototbung
Cùng với các ý kiến trích dẫn từ: hoang_qtp, thongbala


Mình gởi tới các bạn vài đồ hình diễn tả việc cắt đọt tạo nhánh.

Chúng ta sẽ chỉ lưu ý hai trường hợp phân lá trên cành: lá mọc đối (như Mai Chiếu Thủy) và lá mọc cách (như Linh Sam). Đồ hình trong Tạp chí Bonsai Today số 28 năm 1993.

(Pictures from Bonsai Today, n.28, 1993. For training purpose only).

Kiểu phát chồi và chi thứ cho lá mọc cách

Cắt tỉa
down-a
Cắt tỉa
down-a
Cắt tỉa
down-a
Cắt tỉa
down-a
Cắt tỉa

Hình cho kiểu lá mọc đối

Cắt tỉa
down-a
Cắt tỉa
down-a
Cắt tỉa
down-a
Cắt tỉa

Nhưng chuyện quan trọng là thế này. Khi tỉa đọt, chúng ta có hai cách. Hoàn toàn tùy ở bạn chọn.

Cách 1

Cắt tỉa

Bạn thấy, từ thân chạy ra 1 cành. Sau đó cành này chĩa đôi.

Cách 2

Cắt tỉa

Bạn thấy ngay từ thân chĩa ra hai cành.

Cho nên, tùy loài cây, bạn chọn cách 1 hoặc cách 2. Hoặc bạn chọn cách 1 cho cành từ thân chính. Cách hai cho những chi thứ cấp 1, cấp2, cấp 3 để hạn chế chiều dài của cành.

Nhưng dù chọn cách nào, các bạn cũng cần lưu ý điểm này:

– Nếu cây quá mạnh, và bạn cắt ở ngay giữa lá thứ nhất với lá thứ hai, cành mới phát sinh ở nách lá thứ nhất sẽ rất mạnh, khó có lá nhỏ và lóng ngắn.

Vì thế, người ta thường cắt ở khoảng giữa lá 2 và 3.

Sau khi chồi mạnh từ nách lá 2 đã phát đủ, lúc đó chối yếu hơn ở nách lá 1 cũng đã phát đủ già (lá nhỏ hơn, lóng ngắn hơn), người ta cắt bỏ cành non ở chồi lá 2. Giữ lại cành non chồi lá 1 sẽ có lá nhỏ, lóng ngắn.

Khi bạn muốn uốn cành non từ một chồi lá, các bạn nên kiên nhẫn làm từng giai đoạn để cành đừng bị “ép quá độ” thì nó mới có sức phát triển giúp cành mập mạp sớm. Các giai đoạn nên như thế này:

Cắt tỉa

Tức là khi cành non vừa đủ dài, các bạn chỉ nên uốn sơ. Vặn nhẹ cho hơi cong (giai đoạn 2). Sau đó vài tháng, cắt bỏ dây quấn cho cành thêm chồi, thêm lá, mập ra (giai đoạn 3). Cuối cùng khi cành đã đủ mức gần cứng cáp, chúng ta uốn lần nhứ nhì (giai đoạn 4).

Trên hình, các bạn chỉ thấy hình 2 chiều. Thực tế, chúng ta nên uốn 3 chiều: ziczac qua lại và lên xuống nữa.

Trong khi uốn 3 chiều, nếu độ dẻo của cành cho phép, các bạn vừa uốn vừa xoắn nhẹ (xoay cành chính) ngược chiều kim đồng hồ, rồi trở lại, rồi xuôi chiều kim đồng hồ, thì sau này cành sẽ rất tự nhiên.

Các bạn tham khảo vài đồ hình dưới đây.

Cắt tỉa

Chúc các bạn có nhiều cơ hội thực tập, thử nghiệm trong mùa Đông và mùa Xuân sắp tới.

hoang_qtp
Cắt tỉaTheo hình này khi cắt đọt thì tất cả các mầm ngủ của cây đều phát triển thành cành, như vậy thì rất nhanh để tạo tán, đâu cần phải cắt đọt chừa 2 mầm như những hình trước.

Hình trên là giúp bạn ý niệm tạo cành (thẳng từ thân ra, trường hợp bạn chỉ cần 1 cành).

Bạn để ý khu vực có vòng tròn đen trong hình dưới đây.

Cắt tỉa

Khi bạn muốn phát triển khu vực vòng tròn ở trên, là bạn chuyển qua việc tạo chi thứ.

Lúc đó bạn xài ý niệm cắt chi để tạo gấp đôi chi thứ cấp 1. Rồi lại cắt chi thứ cấp 1 để có gấp đôi chi thứ cấp 2…

Kết quả sẽ thế này:

Cắt tỉa

Như vậy có thể nói: bạn kết hợp cắt giật với quấn cành để tạo chi thứ hoặc chỉ dùng phương pháp cắt giật (như hình dưới cùng) thì tùy ý bạn (cho từng loại cây).

thongbala
Cho con hỏi là thời điểm thích hợp để tỉa chèo vậy ạ?

Bất kỳ là cây nào bạn muốn tỉa lá, tỉa chồi, tỉa chèo thì cũng cần dựa trên 3 chuyện:

  1. Cây có khỏe mạnh đủ để bung đọt mới không?
  2. Cây có ở giai đoạn cần tỉa không?
    (Thí dụ: cây đang ở giai đoạn mập gốc thì đừng tỉa).
  3. Chồi mới phát đã tới mức để tỉa chưa?
  4. Thường thì ở cây lá bản, những chồi mới phát đã có khoảng 3 lá vừa mới trưởng thành + 1 búp đọt, lúc đó sẽ được cắt:

    • Bỏ hết lá mới (vì đã đủ chiều dài cành, chỉ cần nảy thêm chi dăm trong cành).
    • Giữ lại 1 hoặc 2 lá mới = nới rộng tàn lá.

Cho nên: nhìn vào cách cây phát đọt, lúc cây phát đọt và sức cây phát đọt mà áp dụng cách tỉa. Tránh đừng đặt vấn đề thời điểm theo ngày tháng thì tốt hơn!

hoang_qtp
Khi tỉa đọt nhiều xong, có cần phải bón phân không anh? bón loại gì, phân viên hay hòa vào nước tưới hay hơn?

Chúng ta sẽ bàn kỹ hơn tác dụng của phân bón với lá ở phần khác. Tại đây, nhanh gọn là thế này:

  • Đừng bón phân và hạn chế nước tối đa trong thời gian cắt đọt xong cho lới lúc lá mới ra chuyển màu từ lợt tới xậm.

Như thế bạn sẽ có lá nhỏ, lóng ngắn, cuống ngắn. Sau khi lá mới đã trưởng thành (không lớn nữa), lúc đó chúng ta mới phân và nước để lá làm việc tạo chất dự trữ đủ để phát đọt tiếp (và cắt tiếp).

Vấn đề là loại đất trồng của bạn có thỏa được chuyện cắt nước cắt phân nhanh gọn như vậy không?


You can leave a response, or trackback from your own site.

Leave a Reply