Vài nhắc nhở về ươm hạt giống của hãng Sheffield’s Seed


Nguồn: diễn đàn Cây Cảnh Việt Nam
Chủ đề: Vài nhắc nhở về ươm hạt giống của hãng Sheffield’s Seed
Chủ biên: hqvuhototbung
Cùng với các ý kiến trích dẫn từ: dungvan, le.tuan, mrkhongbiet, BachMa, Cafedilinh, tranquanbao


Một số bạn đặt mua hạt giống của hãng Sheffield’s Seed. Nhận thấy có vài điều cần nhắc nhở đối với các bạn chưa từng ươm hạt (nhất là Black Pine và Japanese Maple), mình nêu ra đây để các bạn lưu ý trước khi thực hiện việc ngủ đông cho hạt.

  1. Các bạn nên đọc kỹ phần chỉ dẫn ở mỗi gói hạt.
  2. Hạt ngủ đông Hạt ngủ đông Hạt ngủ đông

    Nếu bạn nào nhận được hạt chỉ có tên hạt giống mà không có nhãn với phần chỉ dẫn, bạn có thể đánh vào website của hãng Sheffield’s Seed Co. (www.Sheffields.com) và đánh tên hạt giống là sẽ có phần chỉ dẫn.

  3. Thường thì phần chỉ dẫn sẽ gồm 3 tới 4 mục:
    1. Scarification: tạo đường ngấm nước (cho loại hạt khó ngấm nước)
    2. Thường là cồn đốt 90 độ, ngâm hạt 5 phút. Những hạt dễ ngấm nước không có mục này.

      Hoặc với nước ấm rồi để yên trong nước 24 giờ (như hạt Maple Emperor) hoặc nước lạnh, rồi ngâm 24 giờ (như hạt Trident Maple).

    3. Stratification: chế độ ngủ đông.
    4. Tùy loài, từ 30, 60 tới 120 ngày.

      Coi chừng: có loài chế độ ngủ đông gồm 2 giai đoạn: 120 ngày ấm (tức là để hạt trong nhà, nhiệt độ trung bình 30-350C) sau đó đưa hạt vào tủ lạnh 120 ngày ở mức 3-50C (như hạt Acer palmatum Matsumurae Waterfall).

      Bạn có thể giảm 120 ngày ấm xuống còn 90 ngày vì đã 1 tháng từ ngày hạt rời hãng tới tay bạn.

    5. Germination: cách ươm
    6. Độ sâu, cách phủ đất.

    7. Other: lời dặn thêm
    8. Thường là cho biết gieo thẳng xuống đất mùa Thu thì khỏi để tủ lạnh áp dụng cho những vùng cao nguyên, lạnh.

  4. Mỗi giống, mỗi loài (có khi cùng giống, cùng loài nhưng khác chủng cũng có cách chịu lạnh khác nhau) sẽ có cách khác nhau. Các bạn nên cẩn thận cho từng bao hạt.
  5. Những bạn có nhiều loại hạt giống, có thể may sẵn ít túi lưới (vải mùng ny-lon) sẽ giúp các bạn tiết kiệm thì giờ khi ngâm hạt, để khô…. Nhớ ghi rõ bảng tên từng bao.
  6. Hạt ngủ đông Hạt ngủ đông

  7. Khi để hạt vào tủ lạnh, có thể để một cục gạch đỏ ẩm, vào chung với bao hạt (trong bao ny-lon) đễ giữ ẩm cho hạt.
  8. Đừng để hạt ướt trong tủ lạnh, nước sẽ có thể đông đá là không tốt cho tiến trình ngủ đông.

  9. Nên để hạt ở ngăn chứa rau dưới cùng.
Chúc các bạn nhiều niềm vui với gieo hạt.

dungvan
Khi cho hạt vào túi nilon sạch để cho vào tủ lạnh, sao lại cần cho cả bao nilon đựng hạt vào túi giấy vậy ạ?

Cháu đã cho hạt vào cốc nhựa sạch rồi bọc thêm một lần nilon cho chắc ăn. Dưới đáy cốc nhựa, cháu lót một lớp giấy ăn ẩm. Như vậy được không ạ?

Bạn để hạt trong cốc là chuyện tốt.

Quan trọng nhất là độ ẩm bên ngoài vỏ hạt = Zero = tránh mốc.

Như vậy, nên để khô hạt trong mát (trong nhà) 1 ngày là tốt. Sau đó cho hạt vào cốc, đậy kín (để tránh thoát hơi nước trong hạt ra ngoài vỏ hạt).

Lót giấy ẩm dưới đáy cốc là điều không nên làm!

  1. Hạt không cần ẩm bên ngoài nữa. Để đá ẩm trong bao hạt, nếu muốn, chỉ là để tạo tình trạng bão hòa cho lớp không khí quanh hạt khiến “nước trong hạt” đừng bị bốc ra khỏi vỏ. Chứ hạt tuyệt đối không cần thêm nước.
  2. Giấy ẩm này sẽ rất dễ gây mốc.

Tóm lại, mọi loại hạt ngâm nước trước khi thọ hàn là để: đưa nước vào trong lòng hạt.
(lượng nước rất nhỏ, do đó đừng để hạt nở to là hỏng).

Cho nên, khi đưa hạt vào tủ lạnh, vỏ hạt phải thật khô.

Túi giấy chỉ để ngăn ánh sáng, cho hạt ngủ ngon!

dungvan
Trên các bao bì hạt giống thường ghi:

sow seed 1/4″ deep, tamp the soil, mulch the seed bed

Có loại thì ghi 1/8″, có nhất thiết phải gieo theo độ sâu này hay không ạ?

Ý đúng và đủ của câu trên là như thế nào, phải chăng họ gọi lớp đất mỏng phủ trên hạt giống là “seed bed”, độ sâu 1/4″ là đã tính cả độ dày của lớp “seed bed” này rồi đúng không chú?

Cháu vẫn thường lựa theo độ dày của hạt và phủ lên hạt một lớp đất hoặc cát mịn mỏng, khoảng bằng độ dày của hạt. Hạt của ta hay Tây cháu đều làm như vậy. Nhưng cháu muốn biết nên làm như thế nào là tốt nhất? Vì cháu nghĩ 1/4″ tương đương khoảng hơn 6 milimet, với những hạt to như hạt Olive thì không sao, chứ với hạt Thông hay Thích thì độ sâu trên có bị quá sâu không?

Seed bed là đất ươm.

Họ nói 1/4″ deep có nghĩa là cách mặt đất ươm 1/4″ (inch).

Bạn đặt hạt dưới mặt đất ươm = đường kính hạt thì thường là điều đúng đắn.

(Đôi lúc có hạt cần cạn vì tử diệp cần ánh sáng, hoặc cần sâu vì tử diệp không cần ánh sáng.)

Hạt Thông và Maple là những loại tử diệp cần ánh sáng. Hạt sâu quá, tử diệp khó trồi lên khỏi mặt đất (để lấy ánh sáng đặng thủy giải phôi nhũ).

le.tuan
Gởi anh em hình bao bì hạt giống Acer palmatum Emperior 1.

Hạt ngủ đông

  1. Ngâm nước ấm 24 giờ.
  2. Giữ ấm 120 ngày, giữ lạnh 120 ngày.
  3. (Anh Hưng giúp dùm em chỗ này có thể giảm thời gian không? 240 ngày lâu quá.)

  4. Đem trồng.

Bạn lưu ý!

Chúng ta có thể có chút thay đổi vì là ươm hạt ở Việt Nam chứ không phải ở Mỹ!

Với nhiệt độ và khí hậu Việt Nam, bạn nên thay đổi thế này:

  1. Ngâm hạt trong nước ấm 24 giờ (nước ấm là nước ở 70-650C).
  2. Nhớ để hạt vào túi lưới và ngâm cho tiện nhiều công đoạn sau này.

  3. Sau 24 giờ, lấy túi hạt treo chỗ có gió hiu hiu (hay bật quạt nhẹ).
  4. Khi hạt đã ráo (tức là khô nước bên ngoài, nhưng màu vỏ hạt vẫn đậm vì còn nước trong hạt. Đừng phơi nắng!), bạn treo hạt vào chỗ nấu bếp trong nhà. Giữ hạt ở đó 2 tuần. Như vậy là đủ để đánh thức các chất kích thích tố của vùng vỏ hạt.

  5. Ngâm hạt trở lại vào nước ấm trong 12 giờ, lần nữa. Để hạt ráo ở gió.
  6. Sau đó đặt túi hạt vào bao plastic. Bỏ 1-2 viên gạch đỏ ẩm (đã nấu trong nước sôi để diệt nấm – nhớ là ẩm chứ không ướt – để giữ ẩm độ trong bao).

  7. Ghi ngày và đặt bao vào ngăn rau tủ lạnh (ngăn dưới cùng để có 3-50C) trong 2 tháng rưỡi (=75 ngày).

Như vậy, tổng cộng là 90 ngày sau (đầu tháng 2-2014) bạn lấy hạt ra gieo!

mrkhongbiet
Ngâm nước ấm 24h là đảm bảo trong 24h nước phải nóng đều 70 độ hay là lúc đầu 70 độ, sau đó nó tự nguội ạ?

Nước 70 độ rồi nguội dần.

Chứ mà giữ 70 độ trong 5 phút liên tục thì chắc chín hết hạt!

Cứ lấy nước ấm ấm được rồi. Chả phải đo gì cả.

dungvan
Đọc trên nhãn thấy ghi “Soak in hot tap water…” thì chỉ hiểu là họ nói ngâm trong nước nóng (hot) nhưng nóng như thế nào đây? Sao lại ghi là “hot tap water“.

Mất mấy ngày lọ mọ mới biết “hot tap water” là cái thứ nước nóng chảy ra từ vòi nước trong nhà bếp – ở bên Mỹ, nó khoảng 700C gì đó.

Đến đây lại thắc mắc tiếp: Sao nước ở vòi trong nhà bếp ở bên đó lại nóng thế nhỉ? Đoán chắc họ dùng Bình nóng lạnh.

Rồi: giữ nhiệt độ đó trong suốt 24 giờ hay như thế nào?
Lại lọ mọ và cũng tìm thấy thứ mình cần biết, đó là để nguội từ từ ở nhiệt độ phòng.

Ngâm hạt xứ Việt Nam thì chỉ cần 2 sôi 3 lạnh là xong, thôi thì nhãn bảo là Hot thì cho 3 sôi 3 lạnh vậy, không đạt 700 nhưng kệ, vì cháu cũng hơi run vì sợ nhiệt độ nước cao quá sẽ chín hạt.

Đúng như bạn nói. Nước từ vòi nước nóng bên này có thể hơn 700C.

Tap water đúng là lấy nước thẳng từ vòi trong nhà.

Nhưng bạn cứ lấy 2 sôi 3 lạnh là được rồi. Nguội hơn tí vẫn hơn nóng quá = chín hạt.

Nên nhớ là chỉ có vài loại hạt cần chuyện nước nóng (vì vốn là chúng chậm nảy mầm). Chứ không phải mọi loại hạt đều cần.

BachMa
Trong hướng dẫn gieo hạt của Sheffields, với loại ACER palmatum Arakawa dry seed:

Scarification: Soak in hot tap water, let stand in water for 24 hours, repeat process on seed that did not imbibe.

Dòng chữ xanh đậm có nghĩa là sao Chú?

repeat process on seed that did not imbibe:
lặp lại tiến trình ngâm nước ấm cho những hạt chưa thấm nước (hạt nổi).

Ý họ nói là mấy hạt nào nổi thì vớt ra, cho vào tô riêng, lấy tay quậy một hồi cho nó thấm nước. Hạt nào thấm nước rồi thì chìm, hạt nào vẫn nổi thì mới bỏ đi.

Đó là họ đề phòng có những hạt khô quá, nước không nhiễm ngay được qua vỏ hạt (tương tự như ở vỏ hạt có lớp lông khiến nước không bám).

Trên thực tế thì ngay từ đầu cho hạt vào nước lạnh quậy, những hạt nào nổi hay lơ lửng thì vớt bỏ cho rồi. Đỡ sinh tội (hạt hư dễ gây mốc).

BachMa
Cháu ngâm khoảng 3 tiếng rồi mà chỉ có ít hạt arakawa chìm, còn lại nổi hết.
Chẳng lẽ hư hết… 20

Hạt ngủ đông

Thôi thì có nhiêu làm nhiêu chứ biết sao giờ.

Bây giờ bạn lấy hạt chìm, để ráo một ngày trong nhà (thật ráo), rồi bỏ bao cất tủ lạnh.

Những hạt nổi thì để yên đó. Tối về tính. Đến tối lấy ra coi, hạt nào còn nổi thì vụt bỏ. Hạt nào chìm thì để ráo rồi cất tủ lạnh. Nhớ đánh dấu để riêng.

(Nếu tiếc của, bỏ mấy hạt nổi vào chậu ươm, vứt ra chỗ khuất. Đôi khi có hạt nổi cũng vẫn ra cây, nhưng rất yếu!)

Cafedilinh
Những chủng ngâm nước nguội thì có Thông đen, Japanese Maple small seed, Trident đang cho ngủ đông trong ngăn rau quả. Bỏ trong hộp nhựa, bọc thêm lớp nylon đen, lấy ra thấy có hơi nước trên thành hộp nhựa:

Hạt ngủ đông Hạt ngủ đông

Bên trong bỏ vài mẫu gạch để ráo sau khi đã rửa sạch và ngâm trong dung dịch vôi – lưu huỳnh.

Trong quá trình ngâm thì ngâm cả túi nên chưa loại bỏ những hạt lép. Sau 04 ngày thì thấy hơi nước trên thành hộp.

Hạt ngủ đông

Vậy chú Hưng cho cháu hỏi:

– Có cần loại bỏ những hạt lép? Nếu có, tiến hành như thế nào?
– Hơi nước trong hộp có quá dư? sẽ giảm lượng hơi nước bằng cách nào?

Túi lưới
  • Có cái tiện khi làm nhiều loại hạt: nhanh gọn + đỡ lẫn lộn.
  • Nhưng cũng rất dở khi muốn hạt khô.
  • Khi phơi khô hạt trong túi lưới, bạn phải cẩn thận kiểm tra kỹ. Có khi cả ngày hạt cũng chưa khô nếu nằm yên trong túi (dù treo trong nhà) và cũng có thể hạt bị ẩm ướt lâu trong lưới sẽ dễ hư mốc.

    Có thể ngâm hạt vào nước lạnh vài phút. Quậy sơ để bỏ hạt lép (hạt hư hạt lép dễ gây nấm mốc). Sau đó mới bỏ hạt vào túi.

    Nếu túi làm bằng vải mùng (cotton) thì tình trạng nấm mốc cho hạt sẽ 100% xảy ra.
    (vải ẩm sẽ mốc!).

Thấy hơi nước đọng trong hộp có nghĩa là quá ẩm.

Mở hộp, tháo hết hạt ra khỏi túi lưới. Để hạt khô chừng nửa ngày trên mặt giấy báo (trong phòng).

Gói hạt trong giấy sạch (ghi tên) cất trở lại vào hộp. Cất hộp vào tủ lạnh.

Đừng để túi lưới trong hộp = túi lưới bẩn rất dễ gây mốc!

Kết luận:

– Gieo hạt cây bonsai hoàn toàn khác gieo hạt bầu bí = hạt yếu ớt, rất dễ mốc.

tranquanbao
Arakawa mới ngủ được 2 tuần, giờ này thức hết rồi không chịu ngủ nữa. Các loại còn lại cho vào ngủ một lượt với nó vẫn bình thường. Cái này cháu nghĩ là có lẽ loại hạt này hái năm rồi, có thể trải qua thời kì ngủ đông rồi, vì cây mầm rất đẹp và mạnh, rễ không quá dài và thân mập.

Trong bịch:

Hạt ngủ đông

Buộc phải đem gieo, nẩy mầm gần hết cả bịch:

Hạt ngủ đông

Tiếp tục thế nào, chú giúp dùm với, cứ chăm sóc bình thường hay cần thêm gì khác?

Chuyện bình thường thôi. Không có gì lạ lẫm đâu.

Hạt mọc mầm rồi thì cứ việc gắp ra đất ươm thôi.

Thường thì bạn ngâm hạt lâu, nó hút dư dả nước là nó sẽ làm biếng ngủ, vì đủ nước chuyển hóa phôi nhũ.

Có yếu chút nhưng cũng không sao. Cứ vui trồng đi.


You can leave a response, or trackback from your own site.

Leave a Reply