Một số ý kiến về đất trồng Bonsai trên diễn đàn CCVN


Nguồn: diễn đàn Cây Cảnh Việt Nam
Chủ đề: Đất trồng cho bonsai
Chủ biên: bonhe
Cùng với các ý kiến trích dẫn từ: lamcaycanh, Minh Xuân, honglong237, bigbabol, camauteur, phong nguyen, Sieuli, hoangturua89, leminhvu_khanhhoa, scorpio9x


Xin chào các bạn, như đã hứa, tôi sẽ khởi viết một bài về đất trồng cho bonsai. Tôi hy vọng là sẽ mang lại những thông tin bổ ích cho những bạn mới bắt đầu vào môn nghệ thuật rất hữu ích này.

Điều cần nên biết đầu tiên là làm sao giữ được cho cây của mình không những sống được mà còn phải sống khỏe (chứ không phải xìu xìu ểnh ểnh). Để làm được điều này, cần nói sơ qua về những điều cần phải có của cây cối: ánh sáng (cho quang hợp), nước nôi đầy đủ, bộ rễ tốt, nhiệt độ thích hợp, và cuối cùng là đất trồng.

Trước tiên, tôi xin đặt câu hỏi:

Các bạn có thể cho tôi biết loại đất nào các bạn dùng cho Bonsai của mình?

lamcaycanh
Theo tôi cơ bản về đất trồng, dù bất cứ dùng cho loại cây gì cũng phải đầy đủ các yếu tố sau:

  • Đất tơi xốp nhằm hút và thoát nước nhanh.
  • Đất không có mầm mống sâu bệnh hoặc cỏ dại.
  • Thành phần dinh dưỡng của đất chủ yếu từ phân mà thôi, đất chỉ là giá thể để bộ rễ phát triển sinh sôi. Vì vậy việc bón phân gì, hàm lượng ra sao, thời gian nào, phương pháp bón, và với loại cây gì thì mới quan trọng phải không các bạn.

Chào bạn Lamcaycanh, tôi đồng ý với các yếu tố cơ bản của đất trồng, nhưng có một điểm mà tôi muốn nói là, thật ra đất trồng cũng có loại cung cấp dưỡng chất cho cây trồng.

Đất trồng giúp ích gì cho cây trong chậu (bonsai)?

Nó giúp:

  • Cho cây được cố định vững vàng trong chậu (rất quan trọng, vì nếu cây bị lay chuyển dễ dàng, thì bộ rễ sẽ không có khả năng hoàn thành chức năng của nó, dẫn đến cây sẽ bị suy yếu – Dĩ nhiên khi trồng cây vào chậu, chúng ta phải dùng dây kẽm hay là bất cứ thứ nào có thể được để giúp cho cây được đứng hay nằm vững vàng trong chậu).
  • Cung cấp dưỡng chất cho cây (dưỡng chất ở đây muốn nói là: khí trời, nước và các yếu tố khác như N (đạm), P (phosphorus), K (potassium) và các chất như sắt, kẽm, đồng, Cobalt, v.v.). Tùy loại chất trồng, mà nó có thể cung cấp NPK và các chất kim loại khác cho cây; do đó không phải chỉ có phân bón mới cung cấp chất dinh dưỡng cho cây.
  • Cung cấp độ ẩm cho bộ rễ. Độ ẩm cho bộ rễ rất là quan trọng. Nếu ẩm độ quá ít, sẽ làm bộ rễ khô đi. Ngược lại, nếu ẩm độ quá cao, thì khả năng rễ cây sẽ bị thúi. Đây là một điều quan trọng mà khi chọn đất cho Bonsai phải nhớ (tùy loại cây mà sẽ chọn đất khác nhau, chứ không phải là một loại đất có thể dùng cho bất cứ cây nào cũng được).

Minh Xuân
Đất trồng ngoài thành phân vô cơ (nước, không khí, NPK) còn có thành phần hữu cơ, cũng rất có ích cho cây. Đó là:

  • Các chất mùn (chất màu đen). Thành phần và tỷ lệ mùn ảnh hưởng lớn đến lý tính của đất (khả năng hút ẩm, giữ ẩm, giữ chất dinh dưỡng, thoáng khí,…)
  • Vi sinh vật.
  • Động vật đất (giun dế).
  • Cỏ dại.

Đối với cây bonsai những thành phần này có thể không quan trọng, nhưng đối với cây cảnh thân thảo và đối với cây con thì phần hữu cơ chiếm vai trò khá lớn. Ví dụ, đối với các loài Thông vai trò của phần hữu cơ thể hiện ở nấm rễ cộng sinh.

honglong237
Về đất trồng bonsai mọi người đều biết là phải tự chế ra một thứ đất riêng, tự pha trộng riêng những chất cần thiết, chứ không thể dùng loại đất có sẵn trong tự nhiên ngoài vườn, ngoài ruộng để trồng bonsai được. Trong thiên nhiên, không thể tìm ra một loại đất lý tưởng nào để trồng bonsai tươi tốt như ý cả!

Ở một số nước trên thế giới, như tại Nhật Bản chẳng hạn, có loại đất đặc chế cho Bonsai, vì nó bán rộng rãi ra ngoài thị trường. Tại nước ta, trong ngành hoa kiểng nói chung, nhà vườn đều có kinh nghiệm pha trộn đất theo cách riêng của từng người, và 1 số thường giấu nghề rất kỹ, không mấy ai chịu truyền kinh nghiệm này cho ai!

Bây giờ thì quan niệm giấu nghề không còn nặng nề nữa, quan điểm hiện đại làm mọi người thoáng hơn, cởi mở hơn.

Nói chung, đất nào cũng có thể trồng được bonsai cả, ngoại trừ loại đất nhiễm phèn và nhiễm mặn. Có điều ta phải tăng cường chất bổ dưỡng cho hợp lý vào đất để cây trồng được sinh trưởng tốt hơn. Căn bản là đất phải đạt những đòi hỏi sau đây:

– Đất phải có chất dinh dưỡng.
– Đất không mang những mầm mống dịch hại cho cây trồng.
– Đất không có tạp chất lẫn vào.
– Đất có khả năng giữ ẩm tốt.
– Đất phải tơi xốp để giúp bộ rễ hô hấp tốt.
– Đất có nhiều mùn và chất hữu cơ…

Theo các nhà chuyên môn thì loại đất nào cũng có thể trồng được bonsai, miễn là ta biết cách trộn lẫn một số loại với nhau để có thứ đất lý tưởng nhất, phù hợp nhất là được.

Chẳng hạn chỉ với đất sét không thôi, hoặc đất cát không thôi thì Bonsai khó sống, nhưng nếu trộn chúng lại với nhau, thêm một phần đất thịt pha mùn thì lại là thứ đất tốt… Nói cách khác, với loại đất xấu không phù hợp với Bonsai, ta vẫn “biến” chúng thành đất tốt để cho vào chậu được.

Các thứ đất sau đây ta nên dùng:

  • Đất thịt, còn gọi là đất đen, thích hợp với nhiều loại cây trồng, nhưng không nhiều màu, mặc dầu có khả năng giữ ẩm tốt. Nếu là đất thịt nhẹ thì cần trộn thêm phân hữu cơ. Còn nếu là đất thịt nặng nên trộn thêm đất bùn, và nếu cần thì thêm một tỷ lệ nào đó cát sông cho tơi xốp.
  • Đất sét nhẹ hay đất sét pha có khả năng giữ ẩm tốt, nhưng tự nó không đủ chất bổ dưỡng để trồng cây trong chậu. Cần phải pha trộn một số phân hợp lý vào đất này.
  • Đất bùn là đất được vét lên từ đáy ao hồ hay ruộng sâu. Đất chỉ trồng cây được sau khi trải mỏng ra phơi không nhiều nắng, sau đó đập nhuyễn để trộn chung với các loại đất xấu khác. Đất bùn được coi là một loại phân giúp cây phát triểu tốt.
  • Đất mùn do lá cây lâu năm mục nát là loại đất nhiều màu, tơi xốp.
  • Cát lấy lên từ sông suối vẫn có thể trồng cây được, sau khi đem trộn chung với đất (tỷ lệ nhỏ) sẽ tạo cho đất được thông thoáng, giúp nước tưới dễ dàng lưu thông khắp chậu, giúp rễ cây có dưỡng khí đầy đủ để sống…

Đất dù được gọi là tốt, nhưng tự nó chưa đủ chất dinh dưỡng để nuôi cây. Vì vậy, ta cần phải trộn thêm phân, ủ đống một thời gian ngắn cho thật hoai rồi mới cho vô chậu để trồng Bonsai được. Tốt hơn là được khi cho vô chậu, đất phải được sàng kỹ để loại bỏ giữ lại phần đất mịn, hột nhỏ có bề cạnh chừng 2->5 milimet mà thôi.

Trên đây là việc phân loại đất cơ bản cho Bonsai.

Dưới đây mình nói đôi điều về việc chọn đất

  • Ta chọn loại đất giầu khoáng chất có nhiều keo mùn, keo sét… để khi trồng cây bonsai ta tưới nước, phân bón đất có thể giữ lại số chất dinh dưỡng tối đa và cung cấp dần cho cây. khi chọn đất cũng phải chú ý đến khả năng giữ ẩm của đất. Phải giữ vừa phải đủ để hòa tan phải cung cấp chất cho cây toàn diện. Tránh những đất có cấu trúc rời rạc như đất cát hoặc đất quá bết như là đất sét. Đất phù sa là loại đất tốt, và có đầy đủ các đặc điểm giúp cây bonsai có thể sinh trưởng tốt. Và có lẽ tốt nhất mà mình thấy có lẽ là đất mặt ruộng lúa được lấy lên phơi ải rồi sử dụng.
  • Khi việc chọn đất đã đâu vào đấy thì khâu sử lý đất cũng là 1 khâu không kém phần quan trọng. Đất đem về ta cần “sát Trùng đất” đó là cần phơi ải là tăng độ háo khí của đất, loại bỏ các vi sinh vật có hại, khí độc trong đất, một số mầm bệnh cũng bị tiêu diệt. Khi được phơi ải thế này thì các vi sinh vật có lợi cũng có cơ hội phát triển vì hầu hết các ví sinh có lợi là loại cần thoáng khí.
  • Độ phèn cho đất: đối với cây thông thường thì độ phèn cứ từ 6 đến 7,5 là tốt nhất. Để kiểm tra độ phèn các bạn dùng giấy quỳ tím ngâm vào cốc đựng đặc đất ẩm là có thể kiẻm tra được. Về 1 số loại cây như Trà thì lại cần đất có độ phèn thấp (đất chua vừa phải) sẽ phát tiển tốt hơn nhưng Đỗ Quyên thì lại cần độ bazơ cao…. Đó là 1 số cây đặc biệt thì chúng ta tự tìm hiểu chuyên sâu khi tìm trồng nó.

Một số kinh nghiệm đơn giản mà mình thấy ở cấu trúc đất phù hợp cho bonsai

  • Cây lá kim thì cần đủ nước, không được nhiều nước. Cần trộn đất với nhiều cát để thoáng khí hơn, thoát nước tốt hơn. Trong quá trình chăm sóc thì phải tưới nước đầy đủ, thường xuyên tưới đẫm nhưng không bao giờ được ứ đọng nước quá lâu đối với bọn này.
  • Với cây hoa trái thì cần nhiều nứoc và nhiều chất dinh dưỡng nên cần loại đất giàu mùn, có khả năng giữ được nước và thoáng.
  • Cây phôi cần hỗn hợp có cấu tượng khô, thoát khí, không nhiều hợp chất hữu cơ tạo điều kiện phát triển tốt cho bộ rễ nuôi cành lá.
  • Cây hoàn thiện lâu năm nên trồng với loại đất đất giàu mùn để cây phát triền bền vững ổn định,mùn có tác dụng giữ lại khoáng chất rất tốt.
  • Cây có sức khỏe không tốt nên trồng trong đất sạch ít hữu cơ nhiều hạt to sẽ giú cây phát triển rễ tốt hơn hồi phục sức khỏe.
  • Không nên trộn quá nhiều các chất giữ ẩm như sơ dừa, xác rêu, làm đất quá ẩm sẽ thối rễ và nhiễm bệnh.

Tự tạo đất cho Bonsai

Cái quan trọng nhất khi tạo hỗn hợp đất cho 1 cây là phải chú ý đến tình trạng thực tế của cây để tạo 1 hỗn hợp hợp lý.

  • Đất pha trộn tốt nhát hãy chọn đất mặt ruộng, đây là lớp đất canh tác rất màu mỡ.
  • Nếu dùng đất núi hay đất sông thì cần chú ý sức khỏe trong các cây ở vùng đó.
  • Cát vàng (cát xây dựng) cấu trúc thô, thoát nước tốt nên thêm 1 tỷ lệ vừa phải vào.

Chúng ta có thể pha trộn chung vào nhau và chú ý tình trạng cây mà chọn tỷ lệ phù hợp, nói chung là đảm bảo sự thoáng khí, giàu khoáng, giữ ẩm. Có thể thêm 1 số chất độn như mùn cưa, trấu nhưng phải là loại được đốt chưa hoàn toàn để tăng độ tơi cho đất. Trước khi sử dụng nhớ phơi đất, làm ải như vậy khi trồng sẽ tốt hơn.

Trang: 1 2 3

You can leave a response, or trackback from your own site.

Leave a Reply